HAL YASASI NEDEN DEĞİŞTİRİLMİYOR
5957 sayılı yasaya göre; yaş sebze ve
meyveyi kayıt altına almak üzere tüm
yaş sebze ve meyvenin halden
geçirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.
İlk bakışta çeşitli yönlerden çok iyi bir
uygulama gibi görünüyor bu yasa ama
sonradan yapılan değişiklikle bu
uygulamanın da geçerliliği bir ölçüde yok
edildi.
07.07.2012 tarih ve 28 346 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin
36' ncı maddesine göre;
sınai üretimde kullanılmak üzere
sanayicilerce satın alınan mallar,
ihracatçılarca alınan mallar,
ithalatçılarca alınan mallar,
hal dışında üretici örgütlerince satılan
mallar,
organik sertifikalı ürünler,
İYİ TARIM uygulamaları kapsamında
sertifikalandırılan ürünler toptancı hal
dışında
TOPTAN ALINIP SATILABİLMEKTEDİR.
..............
Bu koşullarda sebze ve meyve alımında
tek yapılması gereken; TOPTANCI HALE
bildirimde bulunmak.
..............
Örneğin Hüsametli' den aldığı domatesi
tedarikçi internet sistemiyle Erdemli
Halinde bir komisyoncuya bildirdiğinde
ürünü rahatça taşıyabiliyor.
Toptancı hale bildirmek kaydıyla alış işlemi
tamamlanıyor.
...............
Bir diğer önemli konu ise;
üreticiden yapılan toptan alımlar,fatura ya da
müstahsil makbuzuyla yine toptancı haline
bildirimde bulunmak kaydıyla toptancı hali
dışında da yapılabiliyor.
.............
İşte burası çok önemli.Dikkat ederseniz,
ürünün toptancı hale girmesine gerek YOK.
Alıcı fatura ya da müstahsil makbuzu
düzenliyor,internet üzerinden de toptancı
hale bildirince alış işlemi sona eriyor.
............
Vergisi,
stopajı,
hal rüsumu ödenen sürecin aksamadan
yürümesi yanında,
dağıtım kanallarını tamamen
aktif tutabiliyor bu sistem.
............
Vergi,stopaj ve hal rüsumu alınıyor belki ama
hale ürün girmez olunca haller işlevini yitiriyor.
Buna en canlı örnek Erdemli Sebze ve Meyva
Hali.
............
Halde ürünlerin,
hal dışından alınmaya başlanması sonrası
komisyonculara ürün getirme sayısı azaldı.
Kısacası komisyoncuların eski kazancı artık
kalmadı.
.............
Erdemli'de örtü altı sebzecilik yapanların sayısı
çok azaldığı,
yaz aylarında kırsalda yetişen ürünlerin hale
giriş yapmadan sevki,
kış aylarında limonun hale giriş yapmadan
mahallelerdeki tedarikçiler aracılığıyla ticareti,
açık tarla sebzeciliğinin zaten yok denilecek
seviyelere inmesi ERDEMLİ SEBZE VE MEYVE
HALİ KOMİSYONCULARINI iş yapamaz
duruma getirdi.
.............
Hal Yasası değiştirilmezse; üretim yerlerindeki
sebze meyve halleri birer birer kapanacak gibi
görünüyor.
